Dünyanın gözü, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Türkiye’nin başkenti Ankara’da düzenlenen 36. NATO Zirvesi’ne çevrildi. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin ev sahipliği yaptığı zirve, 2004 yılındaki İstanbul zirvesinden sonra Türkiye’de gerçekleştirilen ikinci NATO liderler buluşması olarak tarihe geçiyor. 32 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra çok sayıda davetli lideri ağırlayan Ankara, adeta küresel diplomasinin kalbi haline geldi.
Zirve; Rusya ile devam eden gerilimler, savunma bütçelerindeki keskin artışlar ve ittifakın güney kanadının güçlendirilmesi gibi kritik gündem maddeleriyle çok sıcak bir atmosferde başladı.
Savunma Sanayiinde Milyarlarca Dolarlık Dev Hamle
Zirvenin ilk gününde gerçekleştirilen NATO Savunma Sanayii Forumu, Genel Sekreter Mark Rutte’nin tarihi tedarik açıklamalarına sahne oldu. İttifakın caydırıcılık kapasitesini artırmayı hedefleyen on milyarlarca dolarlık yeni projeler duyuruldu:
- Hava ve Deniz Gözetleme: Çok uluslu tanker uçağı filosuna 10. Airbus A330 MRTT uçağının teslim edildiği açıklandı. Ayrıca deniz gözetleme yeteneklerini artırmak için Northrop Grumman Triton insansız hava araçları ve erken ihbar kontrol sistemlerini modernize etmek amacıyla Saab GlobalEye uçaklarının ortak tedarik edileceği belirtildi.
- “NATO Drone Edge” İttifakı: İHA karşıtı (Counter-Drone) sistemlere yatırımları katlayacak ve drone operatörlerinin eğitimini genişletecek yeni bir girişim başlatıldı.
- Finans Sektörüne Çağrı: Mark Rutte, “Para var ve daha fazlası da geliyor” diyerek küresel finans kuruluşlarını savunma sanayiine sermaye akışını hızlandırmaya çağırdı.
Türkiye’nin Öncelikleri: “Güney Kanadı ve Terörle Mücadele”
Ev sahibi Türkiye, zirve gündemini şekillendirmede stratejik bir rol üstleniyor. Ankara, NATO’nun dikkatini sadece Doğu Avrupa (Rusya) hattına değil, aynı zamanda Ortadoğu ve Akdeniz’i kapsayan güney kanadına çekmeyi başardı.
İstanbul İşbirliği Girişimi (ICI) Genişliyor: Türkiye, Körfez ortakları (Bahreyn, Kuveyt, Katar, BAE) ile savunma sanayii, bütçeleme ve terörle mücadele alanlarındaki bağları derinleştirmek için yoğun bir diplomasi yürütüyor. Ankara bu zirveyle, kendisini ittifakın sınırında bir karakol değil, çok kutuplu dünyada yön veren bir “merkez güç” olarak konumlandırıyor.
Donald Trump ve “Birlik” Sınavı
Zirvenin en çok dikkat çeken liderlerinden biri, ABD Başkanı Donald Trump oldu. Daha önce Lahey’deki zirvede üye ülkelerin gayri safi yurtiçi hasılalarının (GSYİH) %5’ini savunma harcamalarına ayırma yönündeki kararlılığının ardından, Trump’ın Ankara’da transatlantik bağları ve NATO’nun gelecekteki stratejik yönünü ciddi şekilde sınadığı belirtiliyor. Kulislerde, ABD’nin Avrupa’nın savunma yükünü paylaşma konusundaki sert taleplerinin liderler arasında hararetli tartışmalara yol açtığı konuşuluyor.
Ateşkes Bitti
ABD Başkanı Trump ve NATO Genel Sekreteri Rutte, Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nde basın toplantısı düzenledi. NATO’dan memnuniyetsizliğini yineleyen Trump, “İran konusunda yardıma ihtiyacımız yoktu ama ben müttefikleri denedim. Bize yardım etmediler” dedi. Trump, İran’la ilgili olarak ayrıca, “Bence İran’la ateşkes bitti” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la ilgili de yorumda bulunan Trump, “Netanyahu’yu da Erdoğan’ı da seviyorum. Netanyahu’ya Türkiye’nin ne kadar güçlü olduğunu söyledim. F-35’leri alacaklar” açıklamasını yaptı.
Zirveye ayrıca Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, AB liderleri, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Güney Kore ve Japonya’dan üst düzey temsilciler de davetli olarak katıldı.
Ankara’da Yoğun Güvenlik ve Protestolar
Zirve nedeniyle Ankara’da olağanüstü güvenlik önlemleri devrede. Ankara Valiliği, 28 Haziran – 10 Toplantı Temmuz tarihleri arasında il genelinde her türlü eylem, gösteri ve bildiri dağıtımını yasakladı. Protokol yolları ve şehir merkezindeki ana arterler trafiğe kapatılırken, bazı kamu personeline zirve süresince idari izin verildi.
Zirve öncesinde İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde sendikalar ve sivil toplum kuruluşları öncülüğünde askeri bütçelerin artırılmasına karşı anti-NATO protestoları düzenlendi. Güvenlik güçlerinin terörle mücadele yasası kapsamında yaptığı operasyonlarda, aralarında aktivist ve gazetecilerin de bulunduğu 200’den fazla kişinin gözaltına alındığı bildirildi.
Zirvenin ikinci gününde liderlerin yayımlayacağı Ankara Sonuç Bildirgesi, NATO’nun önümüzdeki 10 yıllık küresel stratejisine ve genişleme politikalarına yön verecek.
